-

Stalagmit

Artykuły użytkownika

Ameryka prekolumbijska cz. 2

Już dziesiątki, jeśli nie setki lat trwa wśród badaczy dziejów i miłośników historii dyskusja o tym, kto, kiedy i w jakich okolicznościach mógł docierać do Nowego Świata przed pamiętną wyprawą Krzysztofa Kolumba w 1492 roku. Dziś w książkach, prasie i na stronach internetowych można spotkać rozmaite informacje i opinie na ten temat. Niestety sprawdzone wiadomości giną najczęściej w mroku mało prawdopodobnych hipotez. Spróbujmy zrekapitulować najważniejsze informacje.

Zacznijmy od geografii Nowego Świata, która jest dla omawianej kwestii kluczowa. Wielki kontynent amerykański rozciąga się południkowo, od Morza Arktycznego i Przylądka Murchisona, po Cieśninę Magellana i Przylądek Froward. Od zachodu oblewają ją wody Oceanu Spokojnego, a od wsc ...

Stalagmit
14 marca 2019 20:06

40     1293    17

Ameryka prekolumbijska cz. 1

Cywilizacje Nowego Świata budziły ciekawość już w czasach, kiedy do brzegów obu Ameryk przybyli europejscy odkrywcy, misjonarze i konkwistadorzy. Przybyszów ciekawiło, skąd wzięli się na rozległym kontynencie jego rdzenni mieszkańcy, Indianie zamieszkujący obszary od Alaski po Ziemię Ognistą. Podobną ciekawość budziły miejscowe wysoko rozwinięte cywilizacje miejskie i potężne państwa w Mezoameryce i w Andach. Pierwsze hipotezy na ten temat były zupełnie fantastyczne. W rdzennych mieszkańcach Nowego Świata dopatrywano uchodźców z zatopionej Atlantydy, potomków Kartagińczyków, a nawet zaginionych plemion Izraela. Pierwsze poważne badania tej kwestii są dziełem jezuickich misjonarzy działających na terenie hiszpańskich kolonii. Działający w XVI wieku o. ...

Stalagmit
23 lutego 2019 21:02

73     2229    17

Szpiedzy i wynalazcy. Z nie tak dawnej historii…

Szanownemu Gospodarzowi z wdzięcznością

 

Wszystko dokonywało się w ciszy, w ukryciu przed wzrokiem osób postronnych. Rywalizacja mocarstw była bezwzględna i nikt nie przebierał w środkach. Każda metoda, każdy chwyt i zwód był dobry, jeśli tylko prowadził do osiągnięcia politycznych i militarnych celów. Idylliczny i spokojny obraz XIX i początków XX wieku jest fałszywy. Wszystkie mocarstwa bezwzględnie grały w grę o dominację nad światem i o panowanie nad jego zasobami. Szpiegostwo funkcjonowało niemal od zawsze i od zawsze stanowiło część działalności politycznej, gospodarczej i wojskowej. Ale im bliżej pierwszej wojny światowej, tym działalność wywiadowcza stawała się coraz bardziej intensywna.

Rywalizacja mocarstw europejskich o panowanie na ...

Stalagmit
8 lutego 2019 20:51

40     1880    20

Świat na przełomie tysiącleci cz. 2

Na przełomie X i XI wieku sprawy religijne i kościelne były bardzo mocno powiązane z polityką. Kościół chrześcijański, u progu tysiąclecia jeszcze niepodzielony, podlegał niekiedy bardzo brutalnym naciskom ze strony władzy świeckiej. We wczesnym średniowieczu świeccy możnowładcy sprawowali realną kontrolę nad wieloma instytucjami kościelnymi. Podporządkowywali sobie duchownych i czerpali dochody z kościelnych majątków. W czasach karolińskich władcy dość dowolnie rozporządzali kościelnym majątkiem i poddanymi. Bez wykorzystania tych aktywów nie udało by im się skutecznie zarządzać państwem. Władcy zyskali decydujący głos przy obsadzaniu stolic biskupich. Fundatorzy budujący i wyposażający świątynie, zyskiwali tzw. prawo własności nad kościołem. Oznaczało to, że kośc ...

Stalagmit
27 stycznia 2019 00:27

28     1422    14

Świat na przełomie tysiącleci cz. 1

Na przełomie I i II tysiąclecia po Chr. świat wyglądał inaczej, niż w naszych czasach. A jednocześnie był pod zadziwiająco wieloma względami podobny do świata współczesnego. Czasy, o których mowa zwykło się nazywać wczesnym średniowieczem. Trwały one w europie od upadku Cesarstwa Rzymskiego na Zachodzie (tj. od V w. po Chr.) aż do końca XI wieku po Chr. W Europie są to czasy po rozmontowaniu projektu, któremu dziś moglibyśmy nadać nazwę „Zjednoczone Imperium Rzymskie”. Został on wygaszony i zamknięty, a sprzyjały temu różnorodne okoliczności, od zmian środowiskowych począwszy, a na najazdach i przetasowaniach politycznych skończywszy. Jedynie na wschodzie, w Cesarstwie Wschodniorzymskim (Bizancjum) zachował się starożytny model sprawowania władzy ...

Stalagmit
11 stycznia 2019 17:24

27     2207    21

Krótka historia Wikingów, cz. 2

Wikingowie zawdzięczali przynajmniej część swoich sukcesów wysokiemu poziomowi rozwoju wyspecjalizowanego rzemiosła, a zwłaszcza szkutnictwu. Dawne, sięgające jeszcze epoki brązu tradycje żeglarstwa i budowy łodzi odegrały niebagatelną rolę w rozwoju tej szczególnej gałęzi rzemiosła na terenie średniowiecznej Skandynawii. W kraju, w którym pocięte fiordami wybrzeże i wysokie góry i gęste kompleksy leśne utrudniały poruszanie się po lądzie, łodzie i statki były od wieków podstawowymi środkami transportu. W czasach wikingów używano już powszechnie jednostek, których kadłuby były budowane w konstrukcji klepkowej. Były to statki napędzane zarówno wiosłami, jak i żaglami. Budowano jednostki o różnorodnym przeznaczeniu: okręty wo ...

Stalagmit
26 grudnia 2018 20:54

84     3667    18

Życzenia Świąteczne

 

Szanowny Gospodarzu, Szanowni Czytelnicy,

Z okazji Świąt Narodzenia Pańskiego pragnę złożyć Państwu najserdeczniejsze życzenia.

Niech przychodzące Dziecię Jezus będzie dla Was źródłem głębokiej wiary, niezłomnej nadziei i gorącej miłości. Niech Chrystus rodzi się w Waszych sercach, a Jego miłość przemienia Was i napełnia pokojem. Pochylona zaś nad żłóbkiem Maryja Matka niech wyjedna Wam wszystkim błogosławieństwo na nadchodzący Rok Pański 2019.

 

Z wyrazami szacunku

 

Stalagmit (Sz. M.)

Stalagmit
24 grudnia 2018 15:15

9     514    18

Krótka historia Wikingów, cz. 1

"Wojna, handel, pirateria, trójca to jedna, niepodzielna"

J. W. Goethe

 

Mieszkańcy Skandynawii, którzy w VIII w. po Chr. zaczęli najeżdżać europejskie wybrzeża, na równi ze Słowianami i Arabami kształtowali oblicze wczesnośredniowiecznego świata. To od nich zaczęła się epoka, w której Morze Północne zyskało większe gospodarcze i polityczne znaczenie, niż Morze Śródziemne.

Ojczyzną Wikingów był Półwysep Skandynawski, największy półwysep Europy o powierzchni 800 tys. kilometrów kwadratowych. Oblewają go morza: Północne, Norweskie, Barentsa i Bałtyckie. Zachodnie wybrzeże Półwyspu jest pocięte głębokimi, długimi fiordami, zatokami wcinającymi się w ...

Stalagmit
8 grudnia 2018 15:25

52     3302    17

Kultura prowincjonalnorzymska

Podbój rzymski i zjednoczenie całego basenu Morza Śródziemnego stanowią początek istotnych zmian cywilizacyjnych na obszarze całego Imperium. August i jego następcy doprowadzili do konsolidacji terenów Cesarstwa uregulowania sposobu zarządzania prowincjami. Panowanie rzymskie było istotną cezurą w życiu większości ludów zamieszkujących Imperium. Procesy zapoczątkowane na przełomie er doprowadziły po trzech wiekach do powstania w dużym stopniu ujednoliconego obszaru cywilizacji grecko-rzymskiej. Pozostał jednak bardzo istotny, i jak się miało okazać doniosły w skali historycznej podział na pars occidentis (część zachodnią Cesarstwa Rzymskiego, gdzie mówiono głównie po łacinie) i pars orientis (cześć wschodnią, gdzie dominowała greka). Tradycyjni ...

Stalagmit
2 grudnia 2018 09:30

46     2241    19

Wokół Morza Północnego

Morze Północne jest równie istotne dla mieszkańców północnej Europy, co Morze Śródziemne dla mieszkańców południa. Wykorzystywali je jako „wodną autostradę” na potrzeby transportu i handlu. Morze Północne łączyło społeczności mieszkające wokół jego brzegów, było także areną zażartych konfliktów.

Powiązania między narodami zamieszkującymi brzegi tego akwenu są niekiedy naprawdę zaskakujące. Przykładem może być królowa Wiktoria Hanowerska i jej rodowód. Ojciec Wiktorii, Edward, książę Kentu i Strathearn (1767-1820) pochodził z domu Hanowerskiego i był synem króla Wielkiej Brytanii Jerzego III Hanowerskiego. Ten niemiecki dom panujący wywodził się od książąt elektorów Brunszwik ...

Stalagmit
24 listopada 2018 22:23

59     2261    15

Czy niepodległość Polski zaczęła się u brzegów Dardaneli? Z nie tak dawnej historii…

Szanownemu Gospodarzowi i Szanownym Czytelnikom z okazji Stulecia…

Jakiś czas temu w jednej z notek poruszałem kwestię wojny rosyjsko-tureckiej i brytyjskich manewrów dyplomatycznych w 1878 roku. W książce „Jak nakręcić bombę” starałem się zarysować obraz wielkiej międzynarodowej operacji prowadzącej do wybuchu globalnej wojny i rewolucji. Chciałem pokazać Szanownym Czytelnikom strukturę powiązań światowej polityki, gospodarki i działalności radykalnych organizacji politycznych hołdujących skrajnym poglądom. Dziś chcę zaprosić Czytelników do powrotu do Cieśniny Dardanelskiej i przemyślenia jednego z najbardziej znaczących wydarzeń w najnowszej historii.

Kiedy w 1878 roku eskadra admirała Hornby’ego, ponaglana rozkazami z Londynu, odpłynęła z ...

Stalagmit
10 listopada 2018 16:54

58     2211    12

O biblijnych realiach Cz. 1

Czytając „Pismo Święte” wchodzimy w historię i realia życia ludzi żyjących w czasach biblijnych na obszarach Bliskiego Wschodu i w krajach sąsiednich. Dzięki badaniom archeologicznym i źródłom historycznym możemy uzupełnić nasze wiadomości o starożytnej Palestynie i poznać życie ludzi, którzy żyli w czasach, gdy powstawała Biblia.

Starożytna Palestyna była krajem małym, ale ważnym. Leży bowiem w strategicznym miejscu, blisko przesmyku łączącego Afrykę i Azję. Od tysięcy lat przebiegały przez nią szlaki handlowe i komunikacyjne łączące obydwa kontynenty. Wąski skrawek lądu pomiędzy doliną rzeki Jordan a Morzem Śródziemnym nie był może specjalnie wielki i żyzny, ale wielu plemionom musiał się rzeczywiście wydawać „ziemią mlekiem i miodem płynącą& ...

Stalagmit
26 października 2018 20:22

64     2860    14

Zagłębie noryckie. Stal z serca Alp Cz. I

Wschodnioalpejskie zagłębie metalurgiczne położone w Noricum było w póżnym okresie lateńskim i w czasach panowania rzymskiego jednym z najważniejszych okręgów produkcji żelaza i stali w Europie. Wytwarzano tu słynną stal norycką, znaną w Imperium Rzymskim. Ośrodek produkcyjny w Noricum miał także wpływ na rozwój technologii obróbki żelaza na terenach zamieszkabych przez barbarzyńców.

Rozwojowi gospodarki w obszarze wschodnioalpejskim w okresie późnolateńskim sprzyjały globalne i lokalne zmiany klimatu. Około 400 lat przed Chr. skończył się definitywnie okres holoceńskiego pessimum klimatycznego, trwający od schyłku epoki brązu. Zaczęło się tzw. optimum klimatyczne okresu rzymskiego, podczas którego średnie roczne temperatury przewyższ ...

Stalagmit
21 października 2018 09:22

21     1279    9

Organizator. Z nie tak dawnej historii...

Lord Alfred Milner (1854-1925)

Są postacie historyczne, w których ogniskują się wszelkie cechy epoki, są też takie, które mają przemożny wpływ na wydarzenia, a nawet z powodzeniem je kreują. Omawiana w tej notce postać należy do obydwu kategorii. Jest ona znana Czytelnikom książki „Jak nakręcić bombę”, ale ze względu na jej znaczenie, zasługuje na osobne omówienie.

Alfred Milner urodził się 23 marca 1854 roku w niemieckim mieście Giessen, leżącym wówczas w Wielkim Księstwie Hesji. Jego ojcem był Charles Milner, lekarz i lektor języka angielskiego na Uniwersytecie w Tybindze. Rodzina ojca już w XV wieku dorobiła się majątku na handlu trunkami i tkaninami. Dziadek Alfreda, James Richardson Milner osiedlił się w Nadrenii w roku 1805 i założył ...

Stalagmit
13 października 2018 11:05

56     2703    14

Meteoryty i historia

Spadająca z nieba materia towarzyszy ludziom od zarania dziejów. Mimo, że pochodzą z nieraz bardzo odległej przestrzeni kosmicznej, stanowią jednak stały element w życiu ludzi.

Najdziwniejsze jest to, że kiedy w starożytności i średniowieczu uznawano spadanie z nieba różnych ciał za zjawisko zupełnie oczywiste, to w rzekomo bardziej oświeconej erze nowożytnej uważano je za fantazje i bajki ciemnej i niewykształconej ludności wiejskiej. Kiedy ok. 1500 roku uczony francuski P. Gassendi zaobserwował meteoryt spadający na ziemię, uznano to za halucynację. Odrzucono sugestię Gassendiego, że zaobserwowany przez niego meteor mógł być fragmentem komety. Nie wierzono, że tego typu ciała mogą spadać z nieba. Jeden z XVIII wiecznych uczonych powiedział, że nie uwierzy w sp ...

Stalagmit
6 października 2018 13:14

43     2399    15

Nowa książka. "Jak nakręcić bombę"

Szanowni Czytelnicy,

Dzięki uprzejmości Szanownego Gospodarza i wydawnictwa "Klinika Języka" z Grodziska Mazowieckiego ukazała się niedawno moja książka  pt. "Jak nakręcić bombę. Kulisy światowego konfliktu", opowiadająca o genezie I wojny światowej. Kontynuuje ona i rozwija wątki znane Państwu z cyklu "Z nie tak dawnej historii...", a także zawiera wiele nowych tematów i informacji. Zawiera 22 rozdziały, plansze z najwyższej klasy rysunkami Rafała Czerniaka, oraz zdjęcia i liczy 424 strony. Przedstawia mechanizm, który doprowadził do niewyobrażalnej tragedii, jaką był wielki, światowy konflikt, który wybuchł w lecie 1914 roku. Mam nadzieję, że dzięki książce będą mieli Państwo okazję poznać kluczowe postacie i wy ...

Stalagmit
3 października 2018 17:49

34     2141    15

Pierwsza wojna światowa? Konflikt Rzymu i Kartaginy, cz. 3

Zagłada  

Kartagińczycy wiernie wypełniali zobowiązania wobec swego rzymskiego suwerena. Ich kraj był wyczerpany ekonomicznie i poniósł ciężkie straty w czasie wojny. Straty terytorialne na rzecz Rzymu i Numidów sprawiły, że mogli myśleć wyłącznie o przetrwaniu. Musieli porzucić plany rozbudowy handlowego imperium. Robili wszystko, by terminowo spłacać kontrybucję i nie prowokować Rzymian do odwetu. Hannibal po klęsce został sufetem i zajął się stabilizowaniem punickiej gospodarki, uginającej się pod ciężarem reparacji wojennych. Był bardzo skutecznym organizatorem i sprawił, że obywatele Kartaginy nie musieli z tego powodu ponosić dodatkowych ciężarów podatkowych. Zreformował także Radę Stu, która odtąd była wybierana przez członków zgromadze ...

Stalagmit
28 września 2018 23:40

19     1545    15

Anglia i Polacy w czasie Wielkiej Wojny. Z nie tak dawnej historii

We wrześniu 1914 do brytyjskiego ministerstwa spraw wewnętrznych (Home Office) przybyli przedstawiciele dwóch polskich organizacji: Polskiego Komitetu Informacyjnego i Polskiego Stowarzyszenia w Londynie i zasugerowali, którzy Polacy przebywający w Londynie są godni zaufania i których nie należy internować (niektórzy Polacy byli obywatelami państw, z którymi Wielka Brytania prowadziła wojnę). Mimo, że oficjalnie nie uznano tych organizacji i ich postulatów, to w praktyce uznano, że przynajmniej niektórzy Polacy pochodzący z wrogich krajów nie będą internowani i będzie się ich traktować jak przyjaciół. Szef londyńskiej policji, sir Edward Henry kontaktował się z ambasadą rosyjską, by sprawdzić, którzy Polacy są godni ...

Stalagmit
21 września 2018 18:48

40     3058    19

Pierwsza wojna światowa? Konflikt Rzymu i Kartaginy cz. 2

Niespokojne międzywojnie

Pokój zawarty między Rzymem a Kartaginą w 241 r. przed Chr. nie oznaczał, że w basenie Morza Śródziemnego wygasła wojna. Przeciwnie, działania militarne wzmogły się na wszystkich frontach, a agresywne mocarstwa z zapałem powiększały swoje strefy wpływów. Zupełnie jak podczas okresu międzywojennego w XX wieku. W Kartaginie wojna tak naprawdę się nie skończyła. Do Afryki Północnej wróciły tysiące iberyjskich, celtyckich i greckich najemników, którym Hamilkar obiecał wypłatę żołdu i nagród. Przez ostatnie kilka lat walczyli na kredyt i po powrocie do Kartaginy domagali się natychmiastowej wypłaty żołdu. Założyli obóz w Sicca Veneria pod Kartaginą i czekali na decyzje, jakie podejmą sufeci i Rada Trz ...

Stalagmit
13 września 2018 20:24

43     2833    16

Pierwsza wojna światowa? Konflikt Rzymu i Kartaginy cz. 1

Seria wojen Rzymu z Kartaginą, które rozegrały się na przełomie III i II w. przed Chr. należy do tych wielkich konfliktów zbrojnych, które zadecydowały o dalszych losach świata i całkowicie zmieniły życie ludzi, którzy byli weń zaangażowani. Wojny punickie były największymi, najbardziej niszczącymi i najkrwawszymi wojnami starożytnego świata. Działania wojenne toczyły się głównie na ogromnych obszarach basenu Morza Śródziemnego, ale w konflikt zaangażowani byli wojownicy z najdalszych zakątków Europy, Azji i Afryki. Uczestniczyły w niej w mniejszym lub większym stopniu niemal wszystkie liczące się ówcześnie państwa. Uczestnicy konfliktu utopili w nim ogromne zasoby materialne i pieniężne, a przede wszystkim dziesiątki tysięcy ludz ...

Stalagmit
31 sierpnia 2018 18:53

27     3398    17

Strona 1 na 6.    Następna