-

Stalagmit

Artykuły użytkownika

Wiadomość dla Czytelników

Szanowni Czytelnicy,

Bardzo dziękuję za Państwa uwagę, liczne komentarze, plusy i wyrazy uznania. Tak lubiany przez Państwa cykl "Z nie tak dawnej historii" właśnie przekształca się w coś bardziej trwałego i to na papierze. Dlatego bardzo proszę o cierpliwość i wyrozumiałość. Notki historyczne będą się oczywiście pojawiać na portalu "Szkoła Nawigatorów", ale na razie dużo rzadziej. Zapraszam do dalszego czytania.

 

Z wyrazami szacunku

 

Stalagmit

Stalagmit
16 lutego 2018 08:50

12     817    11

Mr House pracuje w cieniu. Z nie tak dawnej historii

Za plecami wielkich i rozreklamowanych polityków i generałów w początkach XX wieku działali ludzie, którzy mieli ogromną władzę, wielkie wpływy i dostęp do kluczowych informacji. Ci ludzie, pozostający zwykle w cieniu, byli tak naprawdę dużo ważniejsi, niż ich formalni zwierzchnicy. Jedną z takich niezwykle wpływowych osób był Amerykanin, pułkownik Edward Mandell House, szara eminencja nie tylko amerykańskiej, ale także światowej polityki, człowiek, który na równi z takimi postaciami jak lord Alfred Milner był jednym z demiurgów XX wieku. Jeśli ktoś sporządziłby listę osób, które były odpowiedzialne za bieg dziejów poprzedniego stulecia, to pułkownik House znalazłby się na jednym z pierwszych miejsc.

Ojcem pr ...

Stalagmit
8 lutego 2018 22:41

53     1897    18

Analiza ważnego świadectwa Hipolita Korwin-Milewskiego. Z nie tak dawnej historii. Z dedykacją dla Szanownego Gospodarza

Wydane dzięki wysiłkom Szanownego Gospodarza przez wydawnictwo Klinika Języka pamiętniki Hipolita Korwin-Milewskiego to bardzo ważne i bogate w rozmaite wiadomości źródło historyczne. Warto je uważnie studiować i porównywać zawarte w nim treści z wiedzą historyczną zawartą w innych publikacjach. Przy uważnej i skrupulatnej analizie ta niezwykła książki potrafi ujanić informacje, które są nie tylko niespodziewane, ale także niezwykle istotne i interesujące.

Takim niezwykłym świadectwem historii jest relacja Milewskiego o początku I wojny światowej. H. Korwin-Milewski, przebywający od połowy lipca 1914 roku na kuracji w uzdrowisku Bad Ems (Nadrenia Palatynat w Niemczech). 14 lipca, jeszcze na peronie w Wilnie spotkał przewodniczącego Dumy Michała Rodziankę. Milews ...

Stalagmit
5 lutego 2018 20:34

18     1206    15

Jak rozpętać wojnę cz. 3. Z nie tak dawnej historii

Kiedy wstawał ranek 1 sierpnia 1914 roku, już nie tylko dyplomaci i politycy wyczuwali, że zbliża się wojna. Poprzedniego dnia w Londynie rząd nakazał zamknąć giełdę, by zapobiec żywiołowej zwyżce cen i panice bankowej. Z powodu coraz bardziej alarmujących wieści z Europy zamknięto także giełdę nowojorską. Finansiści wiedzieli, że zbliża się wielki kataklizm. Tymczasem rosyjska mobilizacja nie pozostawiała Niemcom wyboru. Cesarz próbował jeszcze zlokalizować konflikt, albo ograniczyć go tylko do jednego frontu, ale jego dowódcy oznajmili mu, że rozpędzonej machiny mobilizacyjnej i transportowej, przygotowanej do realizacji planu Schlieffena nie da się już zatrzymać. Generał vom Moltke przypominał Cesarzowi, że plan wojny zakłada uderzenie zarówno na Francję, jak i ...

Stalagmit
3 lutego 2018 12:14

38     1106    10

Jak rozpętać wojnę cz. 2. Z nie tak dawnej historii

Pierwsze reakcje polityków i prasy na zamach sarajewski były pełne żalu i oburzenia. Oficjalne komunikaty podkreślały bezprzykładne okrucieństwo i bezczelność zbrodni. Nikt nie wspominał, by to tragiczne zdarzenie mogłoby stać się pretekstem do rozpętania konfliktu na wielką skalę. Ale politycy państw Ententy, a zwłaszcza brytyjscy imperialiści, którzy świadomie dążyli do wojny, właśnie uruchamiali mechanizm, który miał doprowadzić do katastrofy. Celem politycznego kierownictwa Wielkiej Brytanii była oczywiście rozstrzygająca wojna z Niemcami. Ale imperialiści z lordem Milnerem, Winstonem Churchillem i lordem Esherem  na czele wiedzieli, że musi się ona rozpocząć w taki sposób, aby cała wina spadła na Niemcy i Austro-Węgry. Należało zatem uczynić z zama ...

Stalagmit
31 stycznia 2018 16:36

36     1193    14

Jak rozpętać wojnę cz. 1. Z nie tak dawnej historii

Na początku drugiego dziesięciolecia XX wieku Wielka Brytania była już gotowa do decydującej rozprawy zbrojnej z Rzeszą Niemiecką. Wojska lądowe i Royal Navy zostały gruntownie przygotowane do prowadzenia nowoczesnej, totalnej wojny. Sojusz z Republiką Francuską i Rosją był gwarancją, że w najważniejszej chwili siły zbrojne, zasoby i terytorium sprzymierzeńców będzie do dyspozycji Albionu, który już tradycyjnie osiągnie swoje cele za pomocą cudzego wojska. Nawet siły zbrojne całego imperium nie wystarczyłyby przecież do rzucenia na kolana potężnej armii niemieckiej. Brytyjscy imperialiści potrzebowali też dobrego pretekstu, by włączyć kraj w wojnę z Niemcami i ich sprzymierzeńcami. Musieli doprowadzić do sytuacji, w której Państwa Centralne wypowiadają wojnę Rosji ...

Stalagmit
28 stycznia 2018 11:29

38     1251    17

Cicha wojna. Z nie tak dawnej historii

Na samym początku niniejszego tekstu autor jest winien przedstawić Szanownym Czytelnikom pewne wyjaśnienia. Z powodu poruszanej materii tekst zawiera nieuchronne sprzeczności, luki i niedopowiedzenia. Wiedza o wywiadzie i kontrwywiadzie w latach przed pierwszą wojną światową jest trudna do zdobycia i fragmentaryczna, a autor tekstu nie ma rzecz jasna wglądu do żadnych tajnych archiwów, może tylko sięgać do dostępnych, oficjalnych opracowań. Stąd może wynikać poczucie niedosytu u Czytelnika tego tekstu, który jest przyzwyczajony do półek księgarskich wypełnionych opracowaniami o szpiegostwie z czasów II wojny światowej i czasów powojennych.

Tylko nieliczni, wtajemniczeni w rządowe tajemnice prominenci wiedzieli, że zbliża się wielki konflikt, do kt& ...

Stalagmit
24 stycznia 2018 17:10

29     1516    17

Manewry i odliczanie. Z nie tak dawnej historii

Od końca XIX wieku angielska elita, coraz bardziej świadoma zagrożenia stwarzanego przez rosnącą gospodarczą i militarną potęgę Niemiec zaczęła planować ostateczną rozprawę militarną z Rzeszą, czego wyrazem była miedzy innymi reforma armii przeprowadzona przez ministra wojny sir Richarda Haldane’a. Ale nawet gdyby Londyn zmobilizował wszystkie dostępne siły metropolii i imperium, wszystkie zasoby Wysp Brytyjskich, kolonii i dominiów, nie wystarczyłoby to do rozgromienia Niemiec i ich sojuszników. Trzeba było zaangażować do tej operacji inne kraje, które zgodziłyby się udostępnić swoje rezerwy rekruta i zasoby w służbie brytyjskiego imperium. Ale od czasu wojen burskich Wielka Brytania była osamotniona na arenie międzynarodowej. Nikt nie chciał zawierać układ& ...

Stalagmit
20 stycznia 2018 14:00

33     1464    14

Imperium się zbroi. Z nie tak dawnej historii

Imperialna elita Wielkiej Brytanii już od schyłku XIX wieku, a może nawet wcześniej, widziała w rozwoju gospodarczym i rozbudowie potęgi militarnej Rzeszy Niemieckiej śmiertelne zagrożenie. Brytyjski handel, brytyjski przemysł, flota handlowa i szlaki transportu towarów były w niebezpieczeństwie. Atmosfera w angielskich kręgach władzy i pieniądza stawała się coraz bardziej nerwowa. W zadymionych cygarami klubach przy ulicy Pall Mall i w Mayfair wyfrakowani gentelmani dyskutowali o możliwych środkach zaradczych. Koterii działających w brytyjskiej elicie było wiele, ale najskuteczniejsza okazała się grupa skupiona wokół lorda Alfreda Milnera i lorda Reginalda Eshera. Kiedy ta klika zaczęła działać, okazało się, że brytyjska demokracja, samorządność oraz społeczna kontrola n ...

Stalagmit
17 stycznia 2018 11:06

47     2000    20

Archeologia coraz bardziej nieznana

Archeologia kojarzy się zazwyczaj z wyprawami w dalekie i egzotyczne kraje w poszukiwaniu śladów dawno zaginionych cywilizacji. Tymczasem obszar naszego kraju kryje niezwykłe skarby przeszłości, o których wie niewiele osób. Wielka neolityczna kopalnia krzemienia w Krzemionkach Opatowskich (woj. świętokrzyskie, pow. ostrowiecki) jest jedynym w swoim rodzaju kompleksem wydobywczym i produkcyjnym, który do dziś wzbudza zachwyt gości z całego świata, którzy przyjeżdżają oglądać tutejszy rezerwat archeologiczny. Ale nie tylko Krzemionki mogą wzbudzić zainteresowanie miłośników najstarszej historii. Przez tysiąclecia na terytorium współczesnej Polski zmieniały się kultury, przychodziły i odchodziły w niepamięć kolejne ludy. Średniowieczne grod ...

Stalagmit
16 stycznia 2018 20:23

88     3730    18

Pieniądze i polityka na morzu. Z nie tak dawnej historii

Na początku XX wieku dla wszystkich było jasne, że to Brytania panuje nad morzami i oceanami świata. Wydawało się, że niekwestionowanej potędze Royal Navy i pozycji Brytyjskiej Marynarki Handlowej nic nie zagraża. Anglicy wiedzieli, że sprawna flota i kontrola nad morzami jest jednym z kilku najistotniejszych elementów prosperity imperium. Byt Wielkiej Brytanii był uzależniony od handlu zagranicznego, od towarów wywożonych i przywożonych na portowe nabrzeża. Właśnie dlatego Anglia posiadała ona największą na świecie marynarkę handlową, a każda zmiana w zakresie polityki zagranicznej i wysokości ceł miała dla niej tak duże znaczenie. Ujemne saldo w angielskim bilansie handlowym było pokrywane przede wszystkim przez dochody marynarki handlowej. To w Londynie znajdowała się ...

Stalagmit
14 stycznia 2018 13:52

49     1550    22

Książki, gazety, propaganda. Z nie tak dawnej historii

Książka to ważny przedmiot. Mimo iż czasem wydaje się niepozorna i banalna, nosi w sobie wielką moc. Treść przekazywana przez książki może kształtować postawy i opinie, a nawet skłaniać do określonych działań. Od zarania dziejów władcy i wodzowie wykorzystywali potęgę tekstu. Także w XX wieku politycy nie oparli się pokusie wpływania na umysły obywateli państw poprzez literaturę. To samo można powiedzieć o prasie.

Już od lat 70tych XIX wieku w Wielkiej Brytanii ukazywały się książki rysujące przed czytelnikami obraz straszliwej inwazji armii z dalekich krajów na Wyspy Brytyjskie. Celem tej wyrafinowanej propagandy było wytworzenie w angielskim społeczeństwie poczucia strachu i zagrożenia ze strony potencjalnego nieprzyjaciela, którym w zależności od potrzeb poli ...

Stalagmit
11 stycznia 2018 13:00

29     1122    12

Burza nad zachodnią półkulą. Z nie tak dawnej historii

W końcu XIX wieku zdruzgotane przez wojny i rewolucje Imperium Hiszpańskie próbowało utrzymać się na powierzchni mimo dotkliwych strat terytorialnych i sukcesywnego podkopywania przez obce agentury. Sytuacja wewnętrzna Hiszpanii po wojnach karlistowskich była również trudna. Liberalna burżuazja, wzbogacona na zagranicznych kapitałach i spekulacji zagrabionymi w czasie niepokojów dobrami kościelnymi nie pałała wielką miłością do monarchii i religii katolickiej. Bogactwa naturalne kraju eksploatowały spółki kontrolowane przez kapitał zagraniczny. Andaluzyjskie bogactwa: złoto, srebro, ołów, miedź i inne metale wydobywał znana firma Rio Tinto. Założył ją angielski przemysłowiec Hugh Matheson, który w 1873 roku kupił od hiszpańskiego rządu szereg k ...

Stalagmit
8 stycznia 2018 13:42

26     1037    9

O książce „Baśń jak niedźwiedź. Polskie historie. Tom III”

Czy znamy naszą ojczystą historię? Czy lubimy o nie czytać? Bardzo często pojawia się ona przed naszymi oczami w postaci hieratycznego pocztu królów albo drętwego tekstu w podręczniku. Książki popularyzujące historię też pozostawiają wiele do życzenia. Tymczasem o dziejach Polski można pisać inaczej. Bez pseudonaukowego zadęcia i bez poszukiwania tanich, obyczajowych sensacji. Właśnie w ten sposób opisuje dzieje naszego kraju Gabriel
Maciejewski w książce „Baśń jak niedźwiedź. Polskie historie. Tom III”. Autor przedstawia nam w tej doskonałej pracy panoramę historii nie tylko samej Polski, ale także sporej części Europy w XV i XVI wieku. Pomysł opisania dziejów Polski poprzez pryzmat walki międzynarodowych interesów gospodarczych i po ...

Stalagmit
7 stycznia 2018 14:25

3     661    15

264 przed Chr. Opowiadanie (cz. 5)

Był wczesny ranek. Melikles szedł po kamienistym brzegu ciemnogranatowego morza, o który rozbijały się rozbijały się wysokie, spienione fale. Na horyzoncie czarna linia gór odcinała się od szarego nieba, po którym przesuwały się niskie, ciężkie chmury. Melikles lubił te poranne spacery, które pozwalały mu w spokoju zebrać myśli i zaplanować cały nadchodzący dzień. Tym razem myślał o słowach starego Arystoklesa, które usłyszał w czasie ostatniego, krótkiego pobytu w Rzymie: „Pamiętaj, że musisz mieć oko na wszystko. Musisz wiedzieć, co robi i co planuje konsul i jakie rozkazy zamierza wydać swoim oficerom. Powinieneś wiedzieć, ile broni, ile zapasów i materiałów spoczywa w magazynach. Nie mówię, że masz śledzić każdą t ...

Stalagmit
7 stycznia 2018 12:11

12     468    8

Z Londynu na włam. Z nie tak dawnej historii

Na przełomie XIX i XX wieku zaskakująco wielu zagranicznych socjalistów i anarchistów znajdowało schronienie w Londynie. W 1848 w stolicy Wielkiej Brytanii osiedlił się rosyjski radykalny polityk Aleksander Hercen. Działalność ułatwił mu wpływowy bankier, James Mayer Rotschild, dzięki któremu zablokowane aktywa finansowe Hercena pozostałe w Rosji mogły być przetransferowane do Anglii. Hercen, wraz ze swoim przyjacielem, Mikołajem Ogariowem, założył wydawnictwo Free Russian Press i słynne rewolucyjne pismo Kołokoł (pol. Dzwon). Od 1850 roku nad Tamizą mieszkał Karol Marks, który współpracował z Hercen przy organizacji pierwszego kongresu Międzynarodówki komunistycznej, który odbył się właśnie w Londynie w 1864 roku. To w tym mieście Marks ...

Stalagmit
3 stycznia 2018 19:29

73     2522    22

Socjaliści, anarchiści i noworoczna masakra. Z nie tak dawnej historii

W pocżatkach XX wieku w Londynie dochodziło do walk policji i wojska z pochodzącymi z Rosji anarchistami i socjalistami. Zajścia zostały wywołanie przez łotewskich socjalistów emigrantów W tej dzielnicy Londynu (East End, Whitechapel) mieszkało wtedy wielu rosyjskich, łotewskich, litewskich i żydowskich socjalistów i anarchistów. Wszyscy mieszkańcy Londynu wiedzieli, że jest to najgorsza, najbiedniejsza dzielnica stolicy. Bandy uzbrojone w pistolety i noże kontrolowały ulice. Strzelaniny, bójki i bitwy na noże były tu codziennością. Agresywnych anarchistów ich spokojni i uczciwi żydowscy ziomkowie określali słowem meszugene (szaleńcy). Od 1875 roku przybywali tu emigranci z Rosji, a od 1900 Żydzi z Odessy i Ukrainy.

Trzeba pam ...

Stalagmit
31 grudnia 2017 12:50

38     1566    10

Głęboka geneza cz. 2. Z nie tak dawnej historii

Tekst jest dedykowany Szanownemu Gospodarzowi i Wszystkim Szanownym Uczestnikom blogowiska

Przełom XIX i XX wieku oznaczał zmiany w strategicznych sektorach gospodarki na całym świecie. Rolnictwo stało się bardziej produktywne i wydajne. Do 1870 roku Brytyjskie rolnictwo zaspokajało tez większość zapotrzebowania kraju na niektóre surowce, takie jak wełna czy jęczmień i chmiel dla browarnictwa. Po roku 1873, wobec coraz silniejszego napływu taniego zboża z USA i Kanady, rolnicy brytyjscy ograniczyli zasiewy pszenicy. Przestawili sie na produkcje mięsa i produktów mleczarskich, dających wyższe zyski. W produkcji tej często wykorzystywano importowane zboże w charakterze paszy. Rolnictwo odegrało dużą role w procesie uprzemysłowienia Ameryki i w zajęciu przez Stany Zjednoc ...

Stalagmit
29 grudnia 2017 15:39

29     1260    11

Głęboka geneza cz.1. Z nie tak dawnej historii. Z dedykacją dla Pana Deszcznocity

W 1815 roku Wielka Brytania była liderem światowej czołówki krajów uprzemysłowionych. Przypadała na nią 1/4 produkcji przemysłowej całego świata oraz 1/3 obrotów handlu światowego. Utrzymała swoją pozycję przez większą część XIX w., ale od 1870 roku jej udział w światowym handlu i produkcji zaczął się powoli zmniejszać. Na przełomie XIX i XX wieku w produkcji przemysłowej wyprzedziły Anglię Stany Zjednoczone i Niemcy. Podstawą brytyjskiej gospodarki były: przemysł tekstylny, wydobycie węgla kamiennego, hutnictwo żelaza i stali, przemysł maszynowy. Jeszcze na początku XX w. Anglia wytwarzała więcej tkanin i surówki żelaza, niż wszystkie inne kraje Europy. W latach 90tych XIX w. Wielka Brytania dostarczała też 90% światowej produkcji statków. Brytyjski ...

Stalagmit
22 grudnia 2017 11:47

14     1242    13

Stalowy gigant. Z nie tak dawnej historii

Na przełomie wieków i przed pierwszą wojną światową jednym z najszybciej rozwijających się krajów świata były Niemcy. Jeszcze w połowie XIX wieku były głównie krajem rolniczym, ze słabo rozwiniętym przemysłem i zacofanym rzemiosłem. Jednak od 1870 roku weszły w okres żywiołowego rozwoju gospodarczego. Rozbudowa sieci kolejowej i zjednoczenie przyspieszyły wzrost niemieckiej gospodarki.

W 1892 roku zaczęto eksploatować złoża węgla kamiennego w zagłębiu Briey w Lotaryngii (to jest część Lotaryngii zajęta w 1871 roku przez Cesarstwo Niemieckie). Lotaryngia i Westfalia zaczęły zyskiwać znaczenie ekonomiczne i polityczne. Główne zagłębia wydobycia rudy żelaza i węgla kamiennego były rozdzielone granicami państwowymi: Zagłębie Nadreńskie/ Zagłębi ...

Stalagmit
16 grudnia 2017 21:38

35     1683    9

Strona 1 na 3.    Następna