-

Stalagmit

Artykuły użytkownika

Najdawniejsze dzieje. Burzliwy początek wieku brązu

Koniec IV i początek III tysiąclecia przed Chr. był okresem wielkich zmian w Starym Świecie. Powstawał właśnie system gospodarczy, który bez żadnej przesady można nazwać globalnym. Ale najpierw musiało zajść kilka ważnych okoliczności.

W pewnym momencie, około 3100 lat przed Chr. wielka sieć handlowa kultury Uruk rozpadła się całkowicie. Wygląda na to, że kolonie i faktorie zbuntowały się przeciw centrum i zyskały niezależność. Powstały dziesiątki nowych, lokalnych kultur. Uruk nie miało już sił i środków, by utrzymać rozległe handlowe imperium, a peryferie zbuntowały się i odłączyły. Stało się to, co w historii Bliskiego Wschodu miało się powtarzać wielokrotnie: słabość centrum i intrygi na peryferiach doprowadziły do rozpadu jeszcze niedawno silnej organizacji. Osied ...

Stalagmit
15 sierpnia 2018 14:10

29     835    10

Najdawniejsze dzieje. Mezopotamia i nowy-stary porządek świata

Przemiany jakie dotknęły Stary Świat w IV tysiącleciu przed Chr., były ściśle związane z powstaniem miejskich kultur i organizacji państwowych nad Nilem, Indusem, w zachodnim Iranie i w Mezopotamii. To pomiędzy Tygrysem i Eufratem powstał jeden z największych ośrodków gospodarczych i politycznych ówczesnego świata.

Z dotychczasowych badań archeologii jasno wynika, iż najstarsze cywilizacje na kuli ziemskiej ukształtowały się na terenie Azji Zachodniej i doliny dolnego Nilu. Na tych właśnie terenach należy szukać początków zorganizowanego życia społecznego, pisma, miast, architektury monumentalnej i pierwszych organizmów państwowych. Cywilizacje starożytnego Egiptu i Mezopotamii powstały mniej więcej równolegle i prawdopodobnie od końca IV tys. prze ...

Stalagmit
11 sierpnia 2018 16:17

11     650    10

Najdawniejsze dzieje. Początki mocarstwa nad Nilem

Kiedy w Europie ludność kultury ceramiki sznurowej i kultury pucharów dzwonowatych opanowywały coraz to nowe terytoria, we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego, w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie działy się rzeczy najistotniejsze. Wielkie obszary Afryki i Azji stały się teatrem politycznych, etnicznych i gospodarczych przeobrażeń, które na wiele stuleci ukształtowały oblicze świata. Już wtedy na całym globie trwała walka o opanowanie najbardziej obiecujących terenów i kontrolę nad najcenniejszymi zasobami. W kilku miejscach Starego Świata pojawiły się silne i zdecydowane elity, które były zdolne do zbudowania pierwszych organizacji państwowych.

Północna część kontynentu afrykańskiego w V i IV tysiącleciu przed Chr. była ...

Stalagmit
4 sierpnia 2018 11:26

23     1155    13

Najdawniejsze dzieje. Rydwany, step, miasta

Druga wielka grupa ludów Indoeuropejskich wyruszyła ze stepu pontyjskiego i kazachskiego w daleko kierunku wschodnim, w głąb kontynentu azjatyckiego. Także i tam ich przybycie przyniosło radykalne zmiany w życiu ludów, które napotkali. Ta gałąź ludów (Indoirańczycy) wywodzi się z kultur Andronowo i Sintaszta rozwijających się na ogromnym terenie stepu za Morzem Kaspijskim w okresie od 2300 do 1000 przed Chr. Na obszarze tych kultur spotykamy się z pochówkami podkurhanowymi, gdzie do komory grobowej składa się wraz ze zmarłym jego konie i rydwan. Migracja w kierunku południowym jest dość trudno uchwytna archeologicznie, niemniej pewne znaleziska i kultury mogą być z nią wiązane. W 1972 archeolodzy odkryli nad rzeką Sintaszta, w pobliżu łańcucha g&oacut ...

Stalagmit
26 lipca 2018 20:16

25     1207    20

Najdawniejsze dzieje. Od kamienia do brązu, od Europy do Azji

Migracje i zmiany klimatyczne przekształcały sytuację w Europie. Dawni potentaci grzebani w grobach książęcych koło Warny odchodzili w przeszłość, a na ich miejsce wchodzili nowi władcy kontynentu. Dni bogatych kultur bałkańskich były już policzone. Ze stepu pontyjskiego nadchodzili konni najeźdźcy, związani z kulturą Sredni Stog II. Z dorzecza dolnego Dniepru koczownicy przemieszczali się na zachód. Po przejściu Dniestru przeniknęli oni na obszar zajmowany przez kulturę Cucuteni-Tripolje. Niedługo potem pojawili się w Rumunii i w górach Bułgarii, jak o tym świadczą ich pochówki pod kurhanami. Jeżdżący wierzchem lub na wozach koczownicy byli uzbrojeni w kamienną i miedzianą broń. Najeżdżali i niszczyli osady, zmuszali miejscową elitę do podporządkowania się. Niekt& ...

Stalagmit
19 lipca 2018 22:17

22     1038    14

Najdawniejsza historia. Najeźdźcy, konie i wozy.

Europa epoki miedzi stała się kolebką rodzącej się, wysoko rozwiniętej cywilizacji. Jej ojczyzną był Półwysep Bałkański, zachodnie wybrzeża Morza Czarnego i dolina Dunaju. To tutaj już 4500 lat przed Chr. pojawiły się przedmiejskie kultury, dorównująca późniejszym o tysiąc lat cywilizacjom Egiptu i Mezopotamii. Był to ciągnący się z północy na południe pas kultur: Cucuteni-Tripolje, VI-Kodżadermen, Gumelnita-Karanovo. Cały obszar od granic stepu nadczarnomorskiego po Morze Egejskie był wypełniony przypominającymi miasta dużymi ufortyfikowanymi osadami, w których rządziła bogata i potężna elita, kontrolująca produkcję, handel i siłę roboczą. Ludzie mieszkający w tych osadach wynaleźli pierwsze, zaczątkowe pismo, którego przykłady znane są z Tart ...

Stalagmit
12 lipca 2018 00:35

93     3548    18

Najdawniejsze dzieje. Pierwsi rolnicy Europy

Pięć tysięcy lat temu świat był zupełnie inny, a jednocześnie tak podobny do dzisiejszego. Pierwsze społeczności rolnicze Europy i Azji prosperowały w najlepsze. Europejscy rolnicy zajmowali coraz to nowe ziemie i wypierali zamieszkujących je łowców i zbieraczy, spadkobierców tradycji mezolitycznej. Cały kontynent europejski zapełnił się wioskami i polami uprawnymi. Wszędzie karczowano lasy i brano coraz to nowe kawałki ziemi pod uprawę. Powiększanie stad bydła i owiec, a także rozszerzanie pastwisk stwarzało nowe perspektywy powiększania majątku i wzrostu zamożności oraz dobrobytu. Od Dniestru i Niemna po Ocean Atlantycki, od południowej Szwecji po Grecję, kontynent brali w swoje władanie właściciele ziemi i gospodarze.

Już około 7000 lat przed Chr. rozpoczęła się mig ...

Stalagmit
4 lipca 2018 20:01

20     1145    11

Zagadka Hitlera. Cz. 2. Z nie tak dawnej historii

Przez prawie dziesięć lat NSDAP budowała swoje struktury i testowała zdolność do zajmowania miejsc w parlamencie weimarskich Niemiec. Cały czas konkurowała i walczyła z komunistami z kierowanej przez Ernsta Thälmanna Komunistycznej Partii Niemiec. Za pieniądze niemieckich i amerykańskich przemysłowców funkcjonariusze i agitatorzy jeździli po Niemczech, głosząc agresywna ideologię we wszystkich niemal zakątkach kraju. Narodowych socjalistów poparł magnat prasowy Alfred Hugenberg, właściciel wydawnictw Scherl, agencji informacyjnej Telegraphen-Union (TU), agencji ogłoszeniowej Allgemeine Anzeigen GmbH , wytwórni filmowej Universum Film AG (Ufa). Hugenberg był hakatystą i przewodniczącym Niemieckiej Narodowej Partii Ludowej. Już w 1928 roku Hitler i Hugenberg wys ...

Stalagmit
29 czerwca 2018 18:58

69     3795    23

Zagadka Hitlera. Cz. 1. Z nie tak dawnej historii

Dojście do władzy w Niemczech Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników stanowi problem historyczny, nad którym głowiło się już setki autorów i badaczy. Odpowiedzi na pytanie o genezę ruchu narodowo-socjalistycznego w Niemczech usiłowano poszukiwać w biografii wodza Trzeciej Rzeszy, w jego dziwacznym światopoglądzie, wreszcie w koncepcjach i poglądach otaczających go ludzi. Żadne z tych wyjaśnień nie było kompletne ani zadowalające. Warto zatem prześledzić, jak do władzy doszła partia NSDAP, kto ją wspierał i jak zdołała ona zbałamucić sporą część kilkudziesięciomilionowego narodu.

Adolf Hitler urodził się w miejscowości Braunau am Inn, w rodzinie austrowęgierskiego urzędnika celnego Aloisa Hitlera. Jednak ani poplątane perypetie jego przodków ...

Stalagmit
23 czerwca 2018 18:32

118     7473    23

Prymas i jego wrogowie. Z nie tak dawnej historii...

W 1944 roku, kiedy w granice Polski weszła Armia Czerwona (Rabocze-krest'janskaja Krasjnaja armija), stało się jasne, że naszemu krajowi zostanie za aprobatą zachodu narzucony obcy i wrogi system społeczno-kulturowy, którego celem będzie eksploatacja narodu i całkowite zniszczenie dotychczasowego dorobku Polaków. Chrześcijańska cywilizacja Polski została ocalona dzięki wysiłkom Prymasa ks. kardynała Stefana Wyszyńskiego. Spotykały go za to bezustanne ataki, nie tylko ze strony władz naczelnych komunistycznego państwa, ale także, a nawet przede wszystkim ze strony tzw. zaangażowanej inteligencji. Wszystkie agresywne działania wymierzone w Prymasa miały na celu nie tylko dezorganizacje Kościoła Katolickiego w Polsce, ale także zniszczenie kardynała Wyszyńskiego. Agresja ...

Stalagmit
20 czerwca 2018 14:18

105     3547    24

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie. Chrzest i początki Polski cz. III

Na początku X wieku rywalizacja o szlaki handlowe, nowe terytoria i władzę w Starym Świecie zaczęła się zaostrzać. Bizantyjscy cesarze toczyli z Kalifatem Abbasydów walki o każdy skrawek Azji Mniejszej, Syrii i Mezopotamii. Front na wschodzie na przemian cofał się lub postępował naprzód. Wikingowie zaczęli się na dobre usadawiać w północnej Francji, u ujścia Loary, w Bretanii i Normandii. Władcy wschodniofrankijscy odpierali ataki nadchodzących ze wschodu Madziarów. Na zachodzie wyrastały nowe potęgi. W 927 roku Królestwo Anglii zostało zjednoczone przez anglosaskiego władcę, Athelstana. W 905 roku po Chr, upadło Państwo Wielkomorawskie, a daleko na południe król Tomisław stał się pierwszym władcą zjednoczonej Chorwacji.

Wydawało się, że nie ...

Stalagmit
15 czerwca 2018 22:05

24     2775    11

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie, cz. II

W Rzymie kolejni papieże poszukiwali sprzymierzeńców. Czasy były niespokojne, a Patrimonium Sancti Petri najeżdżali coraz to nowi najeźdźcy. Cesarze z Konstantynopola i władcy z Akwizgranu próbowali sobie podporządkować Ojca Świętego. Papieże byli zmuszeni pójść na układ z Frankami, bo ciągłe napady Longobardów groziły przejęciem Rzymu przez władców tego plemienia. Zresztą kolejni Namiestnicy Chrystusa byli skonfliktowani z cesarzami z Konstantynopola, którzy forsowali herezję ikonoklazmu. Pepin Krótki, który dzięki papieżowi Zachariaszowi zyskał legitymację swojej władzy, oddał
Stolicy Apostolskie nowo zdobyte tereny w Italii (Rawennę i środkowe Apeniny). Teraz to król Franków zastąpił cesarza bizantyjskiego w roli ...

Stalagmit
10 czerwca 2018 14:49

47     1585    14

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie, cz. I

Wielka wędrówka ludów zmieniła całkowicie obraz Europy, rozbijając stare struktury i zależności. W V w. po Chr. upadło Cesarstwo Zachodniorzymskie, częściowo z powodu najazdów ludów germańskich i Hunów, a częściowo dlatego, że Bizancjum po prostu nie chciało udzielić mu realnej pomocy. Rzymski projekt na Zachodzie został ewidentnie zakończony. Na jego gruzach powstały państwa ludów barbarzyńskich: Wizygotów, Ostrogotów, Franków, Longobardów. Wiele obszarów zasiedliły plemiona, które nie stworzyły odrębnych państw: Bajuwarowie, Alamanowie, Swebowie, Burgundowie, Anglowie, Sasi, Jutowie, Gepidzi, Swebowie, Alanowie, Rugiowie, Herulowie. W zachodniej części rzymskiego świata właśnie rozmontowywana była rzy ...

Stalagmit
7 czerwca 2018 22:14

59     1929    13

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Samobójcza śmierć Nerona była początkiem wielkiej wojny o panowanie nad Cesarstwem Rzymskim, z której ostatecznie zwycięsko wyszedł człowiek absolutnie nie brany pod uwagę jako przyszły imperator, Tytus Flawiusz Wespazjan. Zanim jednak to nastąpiło, całe państwo przeżyło kolejną fazę walki o kontrolę nad szlakami handlowymi i wielkimi rynkami tamtych czasów. Starli się w niej nie tylko rzymscy uzurpatorzy, ale także Syryjczycy, Żydzi, Grecy i przedstawiciele bogatych i wpływowych rodzin ze Wschodu.

Zaraz po śmierci Nerona wyzwoleniec Galby Icelus wyruszył z Italii do Hiszpanii, by poinformować nowego imperatora o nominacji Senatu. Podróż zajęła mu 7 ...

Stalagmit
2 czerwca 2018 00:09

79     2235    10

Manipulacje w historii. Mit płaskiej Ziemi

W ciągu setek lat rozwoju wiedzy człowieka o świecie nagromadziło się wiele mitów i błędnych opinii. Co gorsza, motywowani ideologicznym zapałem myśliciele niekiedy fabrykują, a potem rozpowszechniają rozmaite kłamliwe koncepcje, często niestety w złej wierze.

Najbardziej wyrazistym przykładem takiego mylnego poglądu, jest koncepcja dotycząca wiedzy starożytnych i średniowiecznych uczonych na temat kształtu Ziemi, która w XIX wieku była usilnie rozpowszechniana z pomocą licznych publikacji, wykładów i odczytów. Wyprodukowany przez intelektualistów i pielęgnowany na wielu uczelniach mit mówił o mrocznym okresie „wieków ciemnych”, kiedy to średniowieczni uczeni wierzyli, że Ziemia ma kształt płaskiej tarczy i długo nie chcie ...

Stalagmit
30 maja 2018 07:19

145     3976    21

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 2

 

Kończyło się względnie spokojne (dla rzymskiej elity) pierwsze pięciolecie rządów Nerona (Quinquennium Neronis). W 62 r. po Chr. zmarł prefekt pretorianów Burrus, a jego miejsce zajął Ofoniusz Tygellinus. Kiedy cesarz oddalił z dworu Senekę, co bardziej spostrzegawczy i inteligentni senatorowie zorientowali się, że właśnie ujawni swoje prawdziwe cele. Pierwszą oznaką zmian był rozwód Nerona z Oktawią, który wzbudził oburzenie i licznie protesty w Rzymie. Nawet plebs miejski ujął się za młodą, wzgardzoną cesarzową. Ale władca pozostał niewzruszony, a później skazał Oktawię na śmierć na podstawie sfabrykowanych dowodów cudzołóstwa. Neron poją łza żonę Poppeę Sabinę, urodzoną w rodzinie przedsiębiorcy budowlanego z Pompejów ...

Stalagmit
25 maja 2018 18:59

58     1379    11

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 1

Nazwisko cesarza Nerona, czyli Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa, jest znane nawet osobom, które nie są specjalistami w dziedzinie historii starożytnego Rzymu. Można bez przesady powiedzieć, że jest on najbardziej znanym władcą Imperium Rzymskiego. Na przykładzie jego czasów można pokazać, jak naprawdę wyglądały kulisy polityki wczesnego Imperium Rzymskiego.

Przyszły imperator urodził się w arystokratycznej rzymskiej rodzinie Domicjuszy, noszących charakterystyczny przydomek Ahenobarbus (Miedzianobrody). Ród Domicjuszy był bogaty, sławny i spowinowacony z panującą dynastią julijsko-klaudyjską. Był rodem pochodzenia plebejskiego, a jego pierwszym wpływowym członkiem był Gnaeus Domitius Calvinus, konsul roku 332 przed Chr. Rodzina niebawem podzieliła się na dwie ga ...

Stalagmit
22 maja 2018 16:17

49     2628    17

Gospodarka dawnej Polski u szczytu potęgi (XVI-XVII w.)

Rzeczpospolita Obojga Narodów, czyli państwo polsko-litewskie, należało do największych krajów wczesnonowożytnej Europy. W 1582 roku Polska była krajem rozległym, liczącym sobie 867 tys. kilometrów kwadratowych powierzchni. Obejmowała rozległe, zróżnicowane pod względem przyrodniczym i geograficznym terytoria. Na wschodzie w jej granicach leżał wielki obszar Niziny Wschodnioeuropejskiej: Nizina Wschodniobałtycko-Białoruska, pokryta polodowcowym krajobrazem pojezierzy, morenami, pagórkami i żwirowo-piaszczystymi osadami plejstoceńskimi. Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie pocięte wstęgami Niemna, Berezyny i górnego Dniepru, Nizina Pejpusko-Ilmeńska przylegająca do Bałtyku, zabagniona i równinna Nizina Poleska, z jej bagnami i leżącymi na powi ...

Stalagmit
18 maja 2018 18:16

73     2954    10

Malaria i jej pogromcy

Malaria to choroba powodowana przez pasożytnicze protozoa z rodzaju Plasmodia, przenoszone zwykle z człowieka na człowieka przez ukąszenia komarów. Jest do dziś jedną z przyczyn zgonów w regionach zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Za wypadki śmiertelne malarii odpowiedzialne są: Plasmodium viuax, Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale, a z Afryki, P. vivas i P. falciparum. Malaria charakteryzuje się nagłymi, gwałtownymi i okresowymi wzrostami zachorowań. Klasyczne objawy to: dreszcze, gorączka, intensywne pocenie się, długi sen. Pomiędzy atakami osoba chora może się czuć całkiem dobrze, ale wraz z postępem choroby symptomy się nasilają. Najgorsza i najgroźniejsza jest infekcja przez Plasmodium falciparum. Termin malaria wywodzi się od włoskiego wyraż ...

Stalagmit
12 maja 2018 12:14

49     1555    16

Szlak żelaza i przypraw. Z Azji do Rzymu

W dyskusji na temat zaopatrzenia Cesarstwa Rzymskiego w surowce metaliczne przewija się wątek importu żelaza z terenów poza Imperium. O ile istnienie licznych zagłębi produkcyjnych „czarnej metalurgii” na obszarze Cesarstwa praktycznie wyklucza import zwykłego, nie nawęglonego żelaza spoza jego granic, o tyle inaczej przedstawia się kwestia ewentualnego importu stali. Stal była w starożytności surowcem rzadkim i pilnie poszukiwanym. W czasach pryncypatu zapotrzebowanie na produkty ze stali było dużo większe niż w poprzednich wiekach, ze względu na rozwój gospodarczy Imperium i potrzeby rozrastającej się armii.

W znanym i szeroko komentowanym tekście o żelazie z Historia Naturalis Pliniusz Starszy zamieścił interesującą wzmiankę o właściwościach żelaza wytwa ...

Stalagmit
10 maja 2018 10:05

32     3303    18

Strona 1 na 5.    Następna