-

Stalagmit

Artykuły użytkownika

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie, cz. II

W Rzymie kolejni papieże poszukiwali sprzymierzeńców. Czasy były niespokojne, a Patrimonium Sancti Petri najeżdżali coraz to nowi najeźdźcy. Cesarze z Konstantynopola i władcy z Akwizgranu próbowali sobie podporządkować Ojca Świętego. Papieże byli zmuszeni pójść na układ z Frankami, bo ciągłe napady Longobardów groziły przejęciem Rzymu przez władców tego plemienia. Zresztą kolejni Namiestnicy Chrystusa byli skonfliktowani z cesarzami z Konstantynopola, którzy forsowali herezję ikonoklazmu. Pepin Krótki, który dzięki papieżowi Zachariaszowi zyskał legitymację swojej władzy, oddał
Stolicy Apostolskie nowo zdobyte tereny w Italii (Rawennę i środkowe Apeniny). Teraz to król Franków zastąpił cesarza bizantyjskiego w roli ...

Stalagmit
10 czerwca 2018 14:49

47     1973    14

Słowianie i ziemie polskie we wczesnośredniowiecznym świecie, cz. I

Wielka wędrówka ludów zmieniła całkowicie obraz Europy, rozbijając stare struktury i zależności. W V w. po Chr. upadło Cesarstwo Zachodniorzymskie, częściowo z powodu najazdów ludów germańskich i Hunów, a częściowo dlatego, że Bizancjum po prostu nie chciało udzielić mu realnej pomocy. Rzymski projekt na Zachodzie został ewidentnie zakończony. Na jego gruzach powstały państwa ludów barbarzyńskich: Wizygotów, Ostrogotów, Franków, Longobardów. Wiele obszarów zasiedliły plemiona, które nie stworzyły odrębnych państw: Bajuwarowie, Alamanowie, Swebowie, Burgundowie, Anglowie, Sasi, Jutowie, Gepidzi, Swebowie, Alanowie, Rugiowie, Herulowie. W zachodniej części rzymskiego świata właśnie rozmontowywana była rzy ...

Stalagmit
7 czerwca 2018 22:14

59     2430    13

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Gdzie indziej niż w Rzymie zostać cesarzem, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 3

Samobójcza śmierć Nerona była początkiem wielkiej wojny o panowanie nad Cesarstwem Rzymskim, z której ostatecznie zwycięsko wyszedł człowiek absolutnie nie brany pod uwagę jako przyszły imperator, Tytus Flawiusz Wespazjan. Zanim jednak to nastąpiło, całe państwo przeżyło kolejną fazę walki o kontrolę nad szlakami handlowymi i wielkimi rynkami tamtych czasów. Starli się w niej nie tylko rzymscy uzurpatorzy, ale także Syryjczycy, Żydzi, Grecy i przedstawiciele bogatych i wpływowych rodzin ze Wschodu.

Zaraz po śmierci Nerona wyzwoleniec Galby Icelus wyruszył z Italii do Hiszpanii, by poinformować nowego imperatora o nominacji Senatu. Podróż zajęła mu 7 ...

Stalagmit
2 czerwca 2018 00:09

79     2440    10

Manipulacje w historii. Mit płaskiej Ziemi

W ciągu setek lat rozwoju wiedzy człowieka o świecie nagromadziło się wiele mitów i błędnych opinii. Co gorsza, motywowani ideologicznym zapałem myśliciele niekiedy fabrykują, a potem rozpowszechniają rozmaite kłamliwe koncepcje, często niestety w złej wierze.

Najbardziej wyrazistym przykładem takiego mylnego poglądu, jest koncepcja dotycząca wiedzy starożytnych i średniowiecznych uczonych na temat kształtu Ziemi, która w XIX wieku była usilnie rozpowszechniana z pomocą licznych publikacji, wykładów i odczytów. Wyprodukowany przez intelektualistów i pielęgnowany na wielu uczelniach mit mówił o mrocznym okresie „wieków ciemnych”, kiedy to średniowieczni uczeni wierzyli, że Ziemia ma kształt płaskiej tarczy i długo nie chcie ...

Stalagmit
30 maja 2018 07:19

143     4922    20

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 2

 

Kończyło się względnie spokojne (dla rzymskiej elity) pierwsze pięciolecie rządów Nerona (Quinquennium Neronis). W 62 r. po Chr. zmarł prefekt pretorianów Burrus, a jego miejsce zajął Ofoniusz Tygellinus. Kiedy cesarz oddalił z dworu Senekę, co bardziej spostrzegawczy i inteligentni senatorowie zorientowali się, że właśnie ujawni swoje prawdziwe cele. Pierwszą oznaką zmian był rozwód Nerona z Oktawią, który wzbudził oburzenie i licznie protesty w Rzymie. Nawet plebs miejski ujął się za młodą, wzgardzoną cesarzową. Ale władca pozostał niewzruszony, a później skazał Oktawię na śmierć na podstawie sfabrykowanych dowodów cudzołóstwa. Neron poją łza żonę Poppeę Sabinę, urodzoną w rodzinie przedsiębiorcy budowlanego z Pompejów ...

Stalagmit
25 maja 2018 18:59

58     1763    11

Kim był cesarz Neron, czyli dlaczego Imperium nie jest tym, czym się wydaje? cz. 1

Nazwisko cesarza Nerona, czyli Lucjusza Domicjusza Ahenobarbusa, jest znane nawet osobom, które nie są specjalistami w dziedzinie historii starożytnego Rzymu. Można bez przesady powiedzieć, że jest on najbardziej znanym władcą Imperium Rzymskiego. Na przykładzie jego czasów można pokazać, jak naprawdę wyglądały kulisy polityki wczesnego Imperium Rzymskiego.

Przyszły imperator urodził się w arystokratycznej rzymskiej rodzinie Domicjuszy, noszących charakterystyczny przydomek Ahenobarbus (Miedzianobrody). Ród Domicjuszy był bogaty, sławny i spowinowacony z panującą dynastią julijsko-klaudyjską. Był rodem pochodzenia plebejskiego, a jego pierwszym wpływowym członkiem był Gnaeus Domitius Calvinus, konsul roku 332 przed Chr. Rodzina niebawem podzieliła się na dwie ga ...

Stalagmit
22 maja 2018 16:17

49     3022    17

Gospodarka dawnej Polski u szczytu potęgi (XVI-XVII w.)

Rzeczpospolita Obojga Narodów, czyli państwo polsko-litewskie, należało do największych krajów wczesnonowożytnej Europy. W 1582 roku Polska była krajem rozległym, liczącym sobie 867 tys. kilometrów kwadratowych powierzchni. Obejmowała rozległe, zróżnicowane pod względem przyrodniczym i geograficznym terytoria. Na wschodzie w jej granicach leżał wielki obszar Niziny Wschodnioeuropejskiej: Nizina Wschodniobałtycko-Białoruska, pokryta polodowcowym krajobrazem pojezierzy, morenami, pagórkami i żwirowo-piaszczystymi osadami plejstoceńskimi. Wysoczyzny Podlasko-Białoruskie pocięte wstęgami Niemna, Berezyny i górnego Dniepru, Nizina Pejpusko-Ilmeńska przylegająca do Bałtyku, zabagniona i równinna Nizina Poleska, z jej bagnami i leżącymi na powi ...

Stalagmit
18 maja 2018 18:16

73     3772    10

Malaria i jej pogromcy

Malaria to choroba powodowana przez pasożytnicze protozoa z rodzaju Plasmodia, przenoszone zwykle z człowieka na człowieka przez ukąszenia komarów. Jest do dziś jedną z przyczyn zgonów w regionach zwrotnikowych i podzwrotnikowych. Za wypadki śmiertelne malarii odpowiedzialne są: Plasmodium viuax, Plasmodium falciparum, Plasmodium malariae, Plasmodium ovale, a z Afryki, P. vivas i P. falciparum. Malaria charakteryzuje się nagłymi, gwałtownymi i okresowymi wzrostami zachorowań. Klasyczne objawy to: dreszcze, gorączka, intensywne pocenie się, długi sen. Pomiędzy atakami osoba chora może się czuć całkiem dobrze, ale wraz z postępem choroby symptomy się nasilają. Najgorsza i najgroźniejsza jest infekcja przez Plasmodium falciparum. Termin malaria wywodzi się od włoskiego wyraż ...

Stalagmit
12 maja 2018 12:14

49     1844    16

Szlak żelaza i przypraw. Z Azji do Rzymu

W dyskusji na temat zaopatrzenia Cesarstwa Rzymskiego w surowce metaliczne przewija się wątek importu żelaza z terenów poza Imperium. O ile istnienie licznych zagłębi produkcyjnych „czarnej metalurgii” na obszarze Cesarstwa praktycznie wyklucza import zwykłego, nie nawęglonego żelaza spoza jego granic, o tyle inaczej przedstawia się kwestia ewentualnego importu stali. Stal była w starożytności surowcem rzadkim i pilnie poszukiwanym. W czasach pryncypatu zapotrzebowanie na produkty ze stali było dużo większe niż w poprzednich wiekach, ze względu na rozwój gospodarczy Imperium i potrzeby rozrastającej się armii.

W znanym i szeroko komentowanym tekście o żelazie z Historia Naturalis Pliniusz Starszy zamieścił interesującą wzmiankę o właściwościach żelaza wytwa ...

Stalagmit
10 maja 2018 10:05

28     3561    17

Gospodarka dawnej Polski u progu rozkwitu (XIV-XV wiek)

Czytając o historii naszego kraju zwykle spotykamy się z krzywdzącymi opiniami autorów i publicystów, które mówią o jego wiecznym i niemożliwym do przezwyciężenia zacofaniu. Czytamy i słyszymy o „prymitywnej gospodarce pańszczyźnianej”, „braku produkcji przemysłowej”, albo „słabej wydajności”. Najczęściej spotykamy się z wizją historii gospodarczej naszego kontynentu w epoce późnośredniowiecznej i nowożytnej, która dzieli go na dwie wyraźnie rozgraniczone strefy wzdłuż granicy biegnącej po rzece Łabie. W Europie na zachód od Łaby miały dominować średnie i mniejsze gospodarstwa, uprawiane przez chłopskich dzierżawców. Na wschód od Łaby dominowały oparte o pańszczyźnianą siłę roboczą wielki ...

Stalagmit
7 maja 2018 17:57

50     4183    20

Wulkan, Słowianie i koniec starożytności

Kiedy 1500 lat temu Cesarstwo Wschodniorzymskie rządzone przez Justyniana I przeżywało szczyt potęgi, nikt nie przypuszczał, jak szybko i gwałtownie skończy się okres pomyślności gospodarczej i niedoścignionej militarnej siły. Cesarstwo Rzymskie na zachodzie wprawdzie upadło i stało się łupem plemion germańskich, ale zamożny wschód ze swoimi bogactwami i potężnymi miastami trzymał się świetnie. Wędrówka ludów była właśnie w pełnym toku, ale zręcznym politykom i wodzom z Konstantynopola udawał się kierować migracje ludów z północy i wschodu do upadającej, zachodniej części Cesarstwa. Gdy na zachodzie zamierało życie miejskie i komunikacja, niszczała rzymska infrastruktura, a jedynym oparcie ludności byłych prowincji cesarstwa był Kościół chrześc ...

Stalagmit
4 maja 2018 17:13

73     4322    17

Purpura i ślimaki

Od głębokich pradziejów człowiek starał się ozdabiać swój strój, barwiąc go i naszywając na niego aplikacje z różnorodnych materiałów. Już w paleolicie skórzane ubrania barwiono za pomocą czerwonego tlenku żelaza, czyli ochry. Barwniki wytwarzano z naturalnych składników, przede wszystkim roślin i minerałów i obracano nimi na szeroką skalę. Najstarsze przykłady użycia barwników mineralnych pochodzą sprzed 350 tys. lat, z jaskiń Zambii. W późniejszych wiekach do barwienia tkanin używano całej gamy barwników roślinnych, zwierzęcych i mineralnych. Pochodzący z Kaukazu i Azji Mniejszej Urzet barwierski (Isatis tinctoria) był używany do wyrobu niebieskiego pigmentu, tak samo jak liście indygowca farbiarskiego (Indi ...

Stalagmit
29 kwietnia 2018 12:24

128     5272    25

Uczeni katoliccy w Mezoameryce

Meksyk to wielki i różnorodny kraj. Leży na środkowoamerykańskim przesmyku, pomiędzy Oceanem Atlantyckim a Spokojnym. Jest to kraina wyżynna i górzysta, poprzecinana szczytami łańcuchów górskich, takich jak Sierra Madre i Kordyliera Wulkaniczna. Najwyższe szczyty kraju to czynne wulkany: Popocatépetl, Colima i Orizaba. W większej części panuje tu klimat zwrotnikowy i podrównikowy. Lata są gorące i suche, a zimy ciepłe. Dominuje roślinność sawannowa, oraz wiecznie zielone lasy podzwrotnikowe. Sporo jest pustyń i półpustyń.

W starożytności i w średniowieczu terytorium Meksyku było kolebką rozwiniętych kultur i cywilizacji. Tworzyła je miejscowa, rodzima ludność indiańska, należąca kilku grup językowych (uto-azteckiej, yuman–cochim ...

Stalagmit
26 kwietnia 2018 12:29

21     2582    9

Polityka i piosenka. Glosa do Baśni socjalistycznej. Z nie tak dawnej historii... Z dedykacją dla Szanownego Gospodarza i Krzysztofa Osiejuka

W książce Baśń jak niedźwiedź. Socjalizm i śmierć Autor postawił tezę, że ruch socjalistyczny w Królestwie Polskim w drugiej połowie XIX wieku był inspirowany przez państwa zachodnie, w tym przez Wielką Brytanię. Socjaliści zajmowali się polityczną dywersją na zapleczu Rosji, państwa, które było jednym z najgroźniejszych przeciwników Imperium Brytyjskiego. Na stronach 36-39 jest nawet mowa o próbie utworzenia polskiego Rządu Narodowego w Wiedniu z inspiracji Henry'ego Alexandra Munro-Butler-Johnstone'a. Ze strony polskiej dysponujemy świadectwem R. Dmowskiego, który pisał, że: "W czasie wojny rosyjsko-tureckiej 1877—1878 roku zaczęto przygotowania powstańcze; istniała już organizacja, tylko została przez władze r ...

Stalagmit
22 kwietnia 2018 09:46

13     2627    9

Metalurgia starożytnej Fenicji

1. Zasoby naturalne Libanu

Wczesna fenicka metalurgia musiała z konieczności bazować na miejscowych złożach. Pas wybrzeża zamieszkany przez Fenicjan i jego lądowe zaplecze nie są zbyt bogate w źródła surowców. Występują one w przeważającej części w górach Libanu. Współcześnie eksploatuje się tu głównie surowce mineralne: wapień, gips, sól. Występują tutaj też rudy żelaza, które nie są dziś eksploatowane i nie posiadają znaczenia ekonomicznego. Najbliższe złoża rud metali o znaczeniu gospodarczym znajdują się w Jordanii i na Synaju, w górach Taurus i na Cyprze. Jest zatem jasne, że starożytni Fenicjanie musieli poszukiwać zasobów rud metali poza swoją ojczyzną.

2. Umiejętności techniczne fenickich metalurgów

...
Stalagmit
17 kwietnia 2018 20:07

11     2877    7

Śródziemnomorski świat. Warunki naturalne

Wpływ warunków naturalnych na życie ludzi zamieszkujących w starożytności basen Morza Śródziemnego jest nie do przecenienia. Determinowały one charakter gospodarki, pośrednio wpływały na życie społeczne i polityczne. Geografia wpływała na przebieg kampanii wojskowych i na stosunki między państwami. Aby zrozumieć świat, w jakim żyli mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego w różnych epokach, należy dogłębnie poznać ich środowisko naturalne.

Morze Śródziemne jest największym morzem śródlądowym na kuli ziemskiej. Jego powierzchnia liczy sobie ok. 2,5 mln km kwadratowych. Jest kilkukrotnie większe od Morza Kaspijskiego i od Bałtyku. Posiada rozwiniętą linię brzegową i jest bardzo rozczłonkowane. Dzieli się na kilka odrębnych akwenów. Najdalej ...

Stalagmit
5 kwietnia 2018 12:23

48     4550    11

Komunikat od Gospodarza

Szanowni Czytelnicy i Użytkownicy portalu "Szkoła Nawigatorów",

Z powodu przerw w dostawie prądu elektrycznego dzisiejszy tekst Szanownego Gospodarza pojawi się ze sporym opóźnieniem (prawdopodobnie po południu). Zawiadamiam o tym Państwa na Jego prośbę.

Z wyrazami szacunku

Stalagmit

Stalagmit
4 kwietnia 2018 09:27

6     1175    7

Początki chrześcijaństwa. Tekst na Wielki Tydzień

Trzecia w dziejach ludzkości wielka religia monoteistyczna (po religii faraona Amenhotepa IV w Egipcie i judaizmie), chrześcijaństwo, powstało w rejonie basenu Morza Śródziemnego, w Palestynie (rzymska prowincja Judea). W najwcześniejszym etapie swojego istnienia rozwijał się w obrębie judaizmu, ale szybko stało się zupełnie odrębną religią. Ponad sto lat wytężonych badań historycznych i archeologicznych pozwoliło poznać genezę i okoliczności rozwoju chrześcijaństwa. Mimo krytycznych głosów na temat wiarygodności historycznej Ewangelii i Dziejów Apostolskich, pojawiających się w niektórych nurtach nauki i filozofii (np. R. Bultmann, R. J. Wipper, J. D. Crossan) można przyjąć wspomniane źródła za podstawę rekonstrukcji genezy i pierwszych lat istnienia ...

Stalagmit
25 marca 2018 09:38

24     1980    13

Metropolie wczesnej epoki żelaza. Cypr, Hellada i Fenicja

W okresie późnocypryjskim (1550-1050 p. Chr.) Cypr wszedł w okres rozwoju ekonomicznego, urbanizacji i kontaktów z cywilizacjami Bliskiego Wschodu i Egiptu. Około 1400 r. p. Chr. zaczął się okres wzrostu populacji, którego oznaką jest ogólny wzrost ilości i rozmiarów osad. Największe miasta (Paleopahos, Enkomi, Kition) powstały na brzegach wyspy. Były one ośrodkami międzynarodowego handlu morskiego. Istniały w nich budowle publiczne i sakralne. Otaczano je masywnymi fortyfikacjami. Posiadały regularny układ ulic i ciasną zabudowę złożona z kamiennych domostw. Groby z tego okresu zawierają wyposażenie składające się w dużej mierze z przedmiotów importowanych spoza wyspy. Głównym towarem eksportowym wyspy była miedź, wydobywana w głębi ląd ...

Stalagmit
20 marca 2018 21:12

13     2298    10

Trochę lektur dla Czytelników...

Szanowni Czytelnicy,

Prace wydawnicze uległy spiętrzeniu, więc przez dłuższy czas nie będę się mógł wpisywać na portalu "Szkoła Nawigatorów". Pozostawiam do przeczytania kilka moich artykułów z czasopisma "Okna Wiary", które zostały opublikowane przez redakcję w Internecie. Dotyczą one starożytności i historii wczesnego chrześcijaństwa.

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8317

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8364

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8493

http://www.opiekun.kalisz.pl/index.php?dzial=artykuly&kat=archeologiaihistoria&id=8225

http://www. ...

Stalagmit
22 lutego 2018 10:06

6     1043    11

 Poprzednia  Strona 2 na 5.    Następna